Unia Europejska

Orzekanie w trybie prejudycjalnym dotyczy: wykładni TWE; ważności wykładni aktów przyjętych przez instytucje Wspólnoty i EBC; wykładni statutów organów utworzonych aktem Rady, ale tylko, gdy te statuty to bezpośrednio przewidują.

Jurysdykcja Trybunału Sprawiedliwości: wydawanie orzeczeń wstępnych, ocena legalności decyzji ramowych, orzekanie w sprawie każdego sporu między państwami członkowskimi itd.

Do instytucji sądowych Wspólnoty Europejskiej zalicza się: Trybunał Sprawiedliwości, Sąd Pierwszej Instancji, Sąd do spraw Służby Publicznej.

Usługi są to świadczenia najczęściej odpłatne, obejmujące działalność o charakterze przemysłowym i handlowym, działalność rzemieślnicza oraz wykonywanie wolnych zawodów.

Prawo unijne posługuje się pojęciem "pracownik najemny". W prawie wspólnotowym jest ono nieco szersze niż zwykle w przepisach wewnętrznych poszczególnych państw. Ogólnie nakreślono w nim, że pracownikiem jest każda osoba ubezpieczona w ramach systemu zabezpieczenia społecznego, która wykonuje pracę na rzecz i pod kierownictwem innej osoby w zamian za wynagrodzenie.

W UE obowiązują zasady koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Oznacza to, że choć każdy kraj członkowski ma własne przepisydotyczące zabezpieczenia społecznego, obowiązują także przepisynadrzędne, chroniące interesy każdego obywatela UE.

W odniesieniu do Unii Europejskiej należy odróżnić uznawanie dyplomów do celów akademickich od uznawania dyplomów do celów zawodowych. Do celów akademickich dyplomy uznawane są, aby umożliwiły kontynuowanie nauki w innym kraju. Nie ma żadnych regulacji wspólnotowych nakazujących wzajemne uznawanie dyplomów do celów akademickich (z wyjątkiem niektórych kategorii dyplomów uznawanych do celów zawodowych).

Swoboda przepływu osób - zgodnie z obywatelstwem Unii Europejskiej ustanowionym na mocy traktatu z Maastricht, każda osoba mająca obywatelstwo państwa członkowskiego Unii Europejskiej jest jednocześnie obywatelem Unii. Obywatelstwo to nie zastępuje, lecz jedynie uzupełnia obywatelstwo krajowe. Wyrazem tego statutu jest m.in. prawo do swobodnego podróżowania i osiedlania się na obszarze Unii Europejskiej, np. w celu podejmowania pracy lub nauki. Swoboda przepływu osób jest także jedną z czterech podstawowych wolności rynku wewnętrznego Unii Europejskiej.

Poza rozstrzyganiem sporów Trybunał Sprawiedliwości posiada też kompetencje dokonywania wykładni sądowej prawa unijnego oraz orzeczeń jego i SPI. Szczególną formą wykładni prawa unijnego są orzeczenia wstępne (prejudycjalne).

Europejski Rzecznik Praw Obywatelskich jest całkowicie niezależny i bezstronny. Obecnie Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich jest Pan P. Nikiforos Diamandouros, który sprawuje swój urząd od 1 kwietnia 2003 roku.