Ogólne zasady uznawania dyplomów w Unii Europejskiej

W odniesieniu do Unii Europejskiej należy odróżnić uznawanie dyplomów do celów akademickich od uznawania dyplomów do celów zawodowych. Do celów akademickich dyplomy uznawane są, aby umożliwiły kontynuowanie nauki w innym kraju. Nie ma żadnych regulacji wspólnotowych nakazujących wzajemne uznawanie dyplomów do celów akademickich (z wyjątkiem niektórych kategorii dyplomów uznawanych do celów zawodowych).

Uznawanie dyplomów i kwalifikacji do celów zawodowych odnosi się do tzw. „zawodów regulowanych".

Są to zawody, do których wykonywania wymagane jest posiadanie określonego dyplomu lub innych kwalifikacji zawodowych. Prawo wspólnotowe wymaga w takich przypadkach uznania kwalifikacji obywatela innego państwa UE, którym w tym państwie ma prawo wykonywania tego zawodu.

Reguły dotyczące uznawania zawodów i kwalifikacji dla celów zawodowych zawarte są w:

1. dwóch dyrektywach ogólnych (89/48 i 92/51) dotyczących ogólnego systemu uznawania dyplomów szkół wyższych i kwalifikacji zawodowych wymaganych do wykonywania „zawodów regulowanych"

2. dyrektywach sektorowych, obejmujących uznawanie kwalifikacji zawodowych oraz dostęp do wykonywania w państwach członkowskich UE zawodu m.in.: prawnika, lekarza, dentysty, aptekarza, weterynarza, pielęgniarki, położnej oraz architekta. Wprowadzenie reguł ogólnego systemu uznawania kwalifikacji do prawa polskiego dokonane zostanie w drodze wydania ustawy horyzontalnej odnoszącej się do wszystkich zawodów regulowanych w Polsce, z wyjątkiem zawodów, których dotyczą dyrektywy sektorowe tzn. takie, za pomocą, których

następuje automatyczne uznanie kwalifikacji zawodowych. W odniesieniu do obywateli UE ustawa ta zmodyfikuje wszystkie akty prawne regulujące w Polsce wykonywanie zawodów.

Jeżeli chodzi o uznawanie kwalifikacji zawodowych na podstawie reguł systemu ogólnego, władzami właściwymi w Polsce do przyjmowania wniosków i podejmowaniu decyzji o uznaniu kwalifikacji, właściwi ministrowie lub organizacje, stowarzyszenia zawodowe mające kompetencje w odniesieniu do poszczególnych zawodów regulowanych.